Besmelesiz yemeyelim
Bismillah her hayrın başıdır. Her hayırlı işe başlarken Besmele ile başlarız. Peygamber Efendimiz (asm), her işe başlarken Besmele’yle başlamamızı tavsiye etmiştir. “Bismillahirrahmanirrahim” demekle hem sünnete uyuyor, hem de Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla başlamış oluyoruz.
Bir şey yerken içerken, kitabımızı açarken Bismillah demeliyiz.
Hz. Ayşe’nin anlattığına göre Resûlullah (a.s.m.) buyurdular ki: “Sizden kim bir şey yerse, ‘Bismillah’ desin. Başta söylemeyi unutmuşsa, sonunda söylesin: ‘Bismillahi fî evvelihî ve âhirihî’ (Başında da sonunda da Bismillah.)”1
Yemeğin Besmele ile kazanılıp hazırlanması ve pişirilmesi adaptan olduğu gibi, yerken Besmele çekilmesi de adaptandır. Yemeğe başlarken çekilen Besmele, hem hayır ve bereketi artırır, hem de yemeğe şeytanın müdahalesini önlemiş olur.
Resûlullah (asm) ashabından altı kişi içerisinde yemek yiyordu. Derken bir bedevî geldi. Besmele çekmeden yutuverdi. Resûlullah, “Eğer bu adam Besmele çekseydi yemek hepimize yeterdi” buyurdu.2
Sevgili Peygamberimiz (asm), yemeğin başında Besmele çekilmesi konusunda ısrarla durur: “Kişi evine döndüğü zaman içeri girerken ve yemek yerken Allah’ın adını zikrederse, şeytan (avanelerine), ‘Size burada gecelemek de yok, akşam yemeği de yok’ der. Ama kişi eve girerken Allah’ı zikreder, fakat akşam yemeğini yerken zikretmezse, şeytan (avanelerine), ‘Akşam yemeğine kavuştunuz, ama burada gecelemeniz mümkün değil’ der. Adam eve girerken ve yemeğe başlarken, ‘Bismillah’ diyerek Allah’ı zikretmezse, şeytan (avanelerine) ‘Yemeğe de yetiştiniz, yatmaya da’ der.”3
Toplu halde yemek yerken, en azından ilk başlayan kişinin “Besmele” çekmesi gerekir. Aksi takdirde ilk başlayan Besmeleyi terk ederse, şeytan o yemekten yeme imkânına kavuşmaktadır.
Yemekten önce ve sonra elleri yıkamak da adaptandır. Allah Resûlü (asm), “Yemekten evvel elleri yıkamak yoksulluğu, yemekten sonra yıkamak ise günahları giderir” buyurur.
Yemekten sonra dikkat edeceğimiz bir husus da, yemeğe şükretmektir. Yemeğin başında “Besmele” ile Allah’ı zikrettiğimiz gibi, sonunda da “Elhamdülillah” ile şükretmeliyiz. Yemeğin ortasın da ise Allah’ı “fikretmeli”, yani düşünmeliyiz. Sofrada, sıcak yemeğe üfleyerek yemek mekruhtur. Bu bakımdan sofra kurulmadan önce, yemeğin yenilebilecek şekilde soğutulması lâzımdır. Sıcak olarak yenen yemek gerek mide, gerekse ağız ve dişler açısından zararlıdır. Bunun içindir ki, Peygamber Efendimiz (asm), yemeğe üflemeyi ve yemek kabının içine solumayı hoş karşılamamışlardır.
Yemeğini yiyen bir kimsenin veya eline nimet geçen bir insanın Süleyman Peygamber (a.s.) gibi “Bu Rabbimin fazl ve keremindendir”4 demesi güzel olur.
Dipnotlar:
1. Ebû Davud, Et’ime,16. 2. Tirmizî, Et’ ime, 47. 3. Müslim, Eşribe, 103. 4. Neml Sûresi: (27) 40.
Necmi Ünlü